Przedawnienia cywilnoprawne

Proponowane szkolenie pozwali uporządkować złożone i często problematyczne kwestie przedawnienia należności cywilnoprawnych w oparciu o konkretne przepisy i praktyczne przykłady.

• Uporządkowanie wiedzy odnośnie przedawnień cywilnoprawnych,
• Gotowe wzory: procedury dot. windykacji należności cywilnoprawnych, dokumentu dot. odpisu należności przedawnionych, pisma informującego o sposobie zarachowania należności cywilnoprawnej na odsetki i należność główną.

1. Charakterystyka  wybranych należności cywilnoprawnych w kontekście terminów przedawnienia roszczeń dotyczących tych należności, a w szczególności:
   • czynsze najmu lokali mieszkalnych i użytkowych,
   • czynsze za dzierżawę nieruchomości gruntowych,
   • opłaty za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków,
   • opłaty za użytkowanie wieczyste,
   • opłaty za jazdę bez biletu w komunikacji publicznej,
   • opłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
2. Odsetki od należności cywilnoprawnych jako należności uboczne w kontekście terminów przedawnienia roszczeń o odsetki.
   • naliczanie odsetek wobec dłużników będących podmiotami publicznymi, gdzie stronami umów cywilnoprawnych są wyłącznie podmioty publiczne,
   • naliczanie odsetek wobec dłużników prowadzących działalność gospodarczą będących kontrahentami podmiotów sektora finansów publicznych,
   • naliczanie odsetek wobec dłużników (osób fizycznych) nieprowadzących działalności gospodarczej,
   • omówienie poszczególnych kategorii odsetek (odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, odsetki ustawowe (kapitałowe), odsetki ustawowe za opóźnienie, różnice pomiędzy poszczególnymi kategoriami odsetek),
   • czy można żądać odsetek od odsetek w przypadku należności cywilnoprawnych?
   • za jaki okres wstecz wierzyciel należności cywilnoprawnej może naliczyć i żądać odsetek od dłużnika?
   • za jaki okres można naliczyć odsetki występując z pozwem do sądu?
   • kiedy przedawniają się odsetki zasądzone wyrokiem sądu/nakazem zapłaty?
   • odpowiedzialność pracowników jednostek sektora finansów publicznych za ustalenie nieprawidłowych odsetek w umowach zawieranych z kontrahentami j.s.f.p. oraz za dopuszczenie do przedawnienia odsetek.
3. Aktualnie obowiązujące przepisy w zakresie żądania zryczałtowanej rekompensaty za dochodzenie należności w transakcjach handlowych;
   • które umowy zawierane przez j.s.t. uznaje się za transakcje handlowe (najnowsze wyroki ETS)?
   • czy rekompensata za koszty odzyskiwania należności należy się od kary umownej?
   • najnowsze stanowiska niektórych Regionalnych Izb Obrachunkowych w kwestii dochodzenia rekompensaty za koszty dochodzenia należności w transakcjach handlowych,
   • czy w świetle wyroku TSUE ( C-327/20) oraz najnowszych interpretacji RIO w kwestii dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, rozumieć należy jako brak prawnej możliwości naliczania 40/70/100 euro oraz odsetek za opóźnienie przez wierzyciela jakim jest podmiot publiczny?
   • rola zasad współżycia społecznego określonych w art. 5 k.c. na dochodzenie od dłużnika zryczałtowanych kosztów dochodzenia należności – najnowsze wyroki sądów,
   • 40, 70 lub 100 EURO za koszty odzyskiwania należności w przypadku opóźnień w zapłacie wynikających z transakcji handlowych, w zależności od wartości świadczenia,
   • czy od rekompensaty (40, 70 lub 100 Euro) należą się odsetki za zwłokę?
   • kiedy wzywać do zapłaty rekompensaty? Czy w jednym wezwaniu z należnością główną i odsetkami czy oddzielnym wezwaniem?
   • czy wysyłając wezwanie do zapłaty np. 3 kolejnych rat czynszu najmu wolno naliczyć jedną rekompensatę 40 Euro czy 3 razy po 40 Euro?
   • czy rekompensatę naliczać należy do całe kwoty transakcji (np. wynikającej z umowy najmu) czy do każdej niezapłaconej np. w danym miesiącu kwoty czynszu za najem?
   • czy mimo braku wezwania do zapłaty można objąć pozwem również kwotę rekompensaty?
   • jakie dokumenty należy dołączyć do pozwu w związku z dochodzeniem rekompensaty (40, 70 lub 100 Euro)?
   • omówienie wybranych stanowisk organów kontroli w zakresie żądania od kontrahentów j.s.f.p. rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w przypadku opóźnień płatności w transakcjach handlowych,
   • kiedy rekompensata się przedawnia?
   • za jaki okres wstecz można/trzeba naliczyć rekompensatę?
4. Omówienie wybranych przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących terminów przedawnienia roszczeń.
   • terminy przedawnienia roszczeń przysługujących od konsumentów,
   • omówienie przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ustalania końcowego terminu przedawnienia,
   • obowiązek badania przez sąd z urzędu czy upłynął termin przedawnienia roszczenia,
   • czy można/należy w aktualnym stanie prawnym kierować do sądu sprawy o zapłatę po upływie terminu przedawnienia roszczenia?
   • jak liczyć terminy przedawnienia roszczeń (w tym roszczeń o odsetki) przed skierowaniem sprawy do sądu a jak w odniesieniu do należności wynikających z prawomocnych wyroków sądu/nakazów zapłaty?
   • jakie działania może podjąć wierzyciel  aby nie dopuścić do przedawnienia należności cywilnoprawnych?
   • przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności cywilnoprawnych,
   • jakie czynności wierzyciela przerywają bieg terminów przedawnienia roszczenia a jakie zawieszają?
   • czy następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia na czas trwania postępowania spadkowego po zmarłym dłużniku?
5. Nadpłaty w należnościach cywilnoprawnych w tym problematyka przedawnienia do zwrotu nadpłaty.
   • czy należy bezwzględnie dokonywać zwrotów nadpłat od należności cywilnoprawnych jeżeli kwota nadpłaty wynosi np. 10 gr?
   • jak postępować z bardzo niskimi kwotami nadpłat i zaległości w należnościach cywilnoprawnych?
   • czy zwrotu nadpłaconej należności można dokonać w ramach czynności materialno- działając z urzędu czy na wniosek?
   • jak postąpić z nadpłatą gdy zobowiązany nie reaguje na pismo informujące go o nadpłacie?
   • kiedy przedawnia się prawo do żądania zwrotu nadpłaty?
   • czy dokonując zwrotu nadpłaconej należności cywilnoprawnej należy dokonać tego wraz z odsetkami i jakie to powinny być odsetki?
   • czy nadpłacona należność cywilnoprawna może być potraktowana jako bezpodstawne wzbogacenie czy nienależne świadczenie?
   •  jakie mogą być konsekwencje niedokonania zwrotu nadpłaconej należności cywilnoprawnej?
   • czy i w jaki sposób można nadpłatę cywilnoprawną zaliczyć np. na podatek od nieruchomości?
6. Przedawnione należności i nadpłaty cywilnoprawne w księgach rachunkowych?
   • rozróżnienie pojęć „przedawnienie roszczenia” i „przedawnienie należności” w kontekście rzetelności i realności zapisów w ewidencji księgowej, 
   • w jaki sposób powinien być udokumentowany fakt przedawnienia należności cywilnoprawnej?
   • kto i w oparciu o jaki dokument powinien podjąć decyzję o dokonaniu odpisu przedawnionej należności z ksiąg rachunkowych?
   • w jakim terminie należności przedawnione powinny być odpisane z ksiąg rachunkowych?
   • jakie mogą być konsekwencje wykazywania w księgach rachunkowych przedawnionych należności cywilnoprawnych?
   • kto ponosi odpowiedzialność za przedawnienie  należności cywilnoprawnych?
   • jak pracownicy urzędów j.s,t. i ich jednostek organizacyjnych mogą chronić się przed zarzutem dopuszczenia do przedawnienia należności cywilnoprawnych?
   • omówienie procedury dokonywania odpisu przedawnionych nadpłat z ksiąg rachunkowych.
7. Dyskusja, pytania, wyjaśnienia, indywidualne konsultacje.

Pracownicy Jednostek Samorządu Terytorialnego oraz jednostek podległych zajmujący się w swojej codziennej pracy należnościami cywilnoprawnymi.

doświadczony szkoleniowiec i praktyk z zakresu procedur postępowania podatkowego, wymiaru podatków i opłat lokalnych, rachunkowości opłat za gospodarowanie odpadami lokalnymi, kontroli wewnętrznej, dochodów samorządowych, windykacji należności budżetowych, cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Przez wiele lat pełniła funkcje Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat oraz Z-cy Dyrektora Wydziału Egzekucji Administracyjnej i Windykacji w jednym z największych urzędów miejskich, nadzorując wymiar, pobór, rachunkowość i egzekucję należności budżetowych. Autorka opracowań w czasopismach, np. Wspólnota, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, Finanse Publiczne. Stały współpracownik FRDL.